Ἀρχὴ σοφίας ἡ τῶν ὀνομάτων ἐπίσκεψις
The Beginning of Wisdom is the Study of Words
Υπάρχει κάτι που οι αρχαίοι μας πρόγονοι δεν έχουν ήδη πει;
Πρόσφατα, μου τέθηκε το ερώτημα: Τι σημαίνει για σένα το Explore • Learn • Achieve και πώς αντιλαμβάνεσαι την εκμάθηση μιας ξένης γλώσσας; Είναι, τελικά, απαραίτητη, ιδιαίτερα σήμερα, που η Τεχνητή Νοημοσύνη αλλάζει τα δεδομένα; Με το πάτημα ενός κουμπιού μπορούμε πλέον να μεταφράσουμε ένα κείμενο ή να συνομιλήσουμε με ανθρώπους σε μια γλώσσα που δεν γνωρίζουμε.
Μήπως, λοιπόν, η εκμάθηση μιας ξένης γλώσσας δεν είναι πια τόσο απαραίτητη;
Η απάντησή μου βρίσκεται σε μια γνωστή φράση που αποδίδεται στον αρχαίο Έλληνα φιλόσοφο Αντισθένη, σύγχρονο του Πλάτωνα και μαθητή του Σωκράτη:
«Αρχή σοφίας η των ονομάτων επίσκεψις».
Το βαθύτερο νόημα της φράσης είναι ότι η αρχή της σοφίας βρίσκεται στην προσεκτική εξέταση των λέξεων και στην κατανόηση της πραγματικής τους σημασίας. Για να κατανοήσουμε βαθύτερα τον κόσμο γύρω μας, χρειάζεται να αναζητούμε το νόημα των λέξεων που χρησιμοποιούμε, να διερευνούμε τις έννοιες που εκφράζουν και να μην αρκούμαστε στην επιφανειακή τους γνώση.
Μπορεί, όμως, αυτή η φιλοσοφική σκέψη να συνδεθεί με την εκμάθηση μιας ξένης γλώσσας;
Κατά τη γνώμη μου, φυσικά και μπορεί!
Στην Ελλάδα, για διάφορους λόγους που δεν θα αναλύσω εδώ, συχνά αντιμετωπίζουμε την εκμάθηση μιας ξένης γλώσσας ως έναν αγώνα δρόμου: στόχος είναι να περάσουμε τις εξετάσεις όσο το δυνατόν νωρίτερα και να αποκτήσουμε το πολυπόθητο «πτυχίο» — το οποίο, στην πραγματικότητα, είναι ένα πιστοποιητικό γλωσσομάθειας.
Η ουσιαστική εκμάθηση μιας γλώσσας, ωστόσο, μπορεί να προσφέρει πολλά περισσότερα από ένα πιστοποιητικό. Μας δίνει την ευκαιρία να ανακαλύψουμε νέους τρόπους έκφρασης, να διερευνήσουμε τον τρόπο με τον οποίο σκεφτόμαστε, να κατανοήσουμε διαφορετικές αντιλήψεις και να επικοινωνήσουμε με ανθρώπους που έχουν διαφορετικές γλωσσικές και πολιτισμικές αφετηρίες.
Γιατί, τελικά, όταν μαθαίνουμε μια γλώσσα, δεν μαθαίνουμε απλώς λέξεις και γραμματικούς κανόνες. Μαθαίνουμε να αναζητούμε, να συγκρίνουμε, να συνδέουμε και να κατανοούμε.
- Όταν ένα παιδί ή ένας ενήλικας μαθαίνει μια νέα λέξη, ανακαλύπτει μια νέα έννοια.
- Όταν συγκρίνει δύο λέξεις, αντιλαμβάνεται λεπτές διαφορές στο νόημα και στον τρόπο με τον οποίο εκφράζουμε τις σκέψεις μας.
- Όταν μαθαίνει να χρησιμοποιεί όσα ανακαλύπτει για να εκφραστεί σε μια άλλη γλώσσα, αποκτά τη δυνατότητα να βλέπει τον κόσμο και μέσα από μια διαφορετική οπτική.
- Όταν κατανοεί τι λέει κάποιος άλλος, καλλιεργεί την ικανότητά του να επικοινωνεί, να σκέφτεται και να προσεγγίζει διαφορετικούς ανθρώπους και πολιτισμούς με μεγαλύτερη κατανόηση.
Επομένως, ναι! Η εκμάθηση μιας γλώσσας μπορεί να αποτελέσει μέρος της πορείας μας προς τη γνώση και τη σοφία. Όχι επειδή η γνώση μιας ξένης γλώσσας αποτελεί πανάκεια ή μας κάνει αυτομάτως σοφότερους, αλλά επειδή μπορεί να καλλιεργήσει την περιέργεια, την κριτική σκέψη, την επικοινωνία και την κατανόηση.
Αυτή ακριβώς είναι και η φιλοσοφία πίσω από το Explore • Learn • Achieve , το μότο του Edufun – English Club .
Για μένα, οι τρεις αυτές λέξεις δεν αφορούν αποκλειστικά την εκμάθηση μιας ξένης γλώσσας. Εκφράζουν τον τρόπο με τον οποίο πιστεύω ότι μπορούμε να προσεγγίζουμε κάθε νέα γνώση που επιλέγουμε να κατακτήσουμε στη ζωή μας.
EXPLORE – Εξερευνώ.
Ανακαλύπτω τον κόσμο των λέξεων, των εννοιών, των ιδεών και της γνώσης. Παρατηρώ, αναρωτιέμαι, αναζητώ απαντήσεις και ανακαλύπτω όσα δεν γνώριζα μέχρι χθες.
LEARN – Μαθαίνω.
Κατανοώ, συνδέω, συγκρίνω, σκέφτομαι. Δεν απομνημονεύω απλώς πληροφορίες, αλλά προσπαθώ να καταλάβω τι σημαίνουν, πώς συνδέονται μεταξύ τους και πώς μπορώ να τις αξιοποιήσω.
ACHIEVE – Κατακτώ.
Αποκτώ νέες γνώσεις και δεξιότητες, διευρύνω τους ορίζοντές μου και αναπτύσσω τις δυνατότητές μου. Η κατάκτηση δεν είναι μόνο ένας βαθμός, ένα αποτέλεσμα ή ένα πιστοποιητικό. Είναι και όλα όσα μπορώ πλέον να κατανοώ, να σκέφτομαι και να κάνω χάρη σε όσα έμαθα.
Και πού βρίσκεται, άραγε, η Τεχνητή Νοημοσύνη μέσα σε αυτή τη διαδικασία;
Αναμφίβολα, αποτελεί ένα πολύτιμο εργαλείο που μπορεί να μας βοηθήσει με πολλούς τρόπους, από τη μετάφραση και την αναζήτηση πληροφοριών μέχρι την επικοινωνία και τη μάθηση. Το γεγονός, όμως, ότι έχουμε πρόσβαση σε έτοιμες απαντήσεις δεν σημαίνει ότι έχουμε αποκτήσει και την ουσιαστική γνώση που κρύβεται πίσω από αυτές.
Το ζητούμενο δεν είναι να αρνηθούμε την τεχνολογία, αλλά να μάθουμε να τη χρησιμοποιούμε σωστά: να εξετάζουμε όσα μας προσφέρει, να αμφισβητούμε όταν χρειάζεται, να αξιολογούμε τις πληροφορίες και να ενεργοποιούμε την κριτική μας σκέψη. Να μη μένουμε, δηλαδή, στην απάντηση που μας δίνεται, αλλά να αναζητούμε και την κατανόηση που μπορεί να μας προσφέρει.
Γιατί η πρόσβαση στη γνώση δεν ταυτίζεται πάντα με την κατάκτησή της.
Και η ουσιαστική κατάκτηση δεν έρχεται απλώς με το πάτημα ενός κουμπιού. Απαιτεί περιέργεια, προσπάθεια, διερεύνηση και κατανόηση.
Απαιτεί να Explore, να Learn και, τελικά, να Achieve.
Ίσως, λοιπόν, η σοφία να ξεκινά από κάτι τόσο απλό όσο μια λέξη. Από την απόφαση να μην αρκεστούμε στο τι σημαίνει, αλλά να αναρωτηθούμε τι κρύβεται πίσω από αυτήν.
Γιατί κάθε φορά που εξερευνούμε κάτι καινούργιο, μαθαίνουμε κάτι ουσιαστικό και διευρύνουμε τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε τον κόσμο, κάνουμε ένα ακόμη βήμα προς τη γνώση.
Και ίσως αυτό να είναι το πιο σημαντικό επίτευγμα της μάθησης: όχι απλώς να γνωρίζουμε περισσότερα, αλλά να μπορούμε να κατανοούμε περισσότερα.
